roślina odstraszająca komary i muchy

Roślina odstraszająca komary i muchy

Czytelniku! Prosimy pamiętać, że wszystkie instrukcje i porady wprowadzone na naszej witrynie nie zastępują własnej konsultacji ze fachowcem/profesjonalistą. Branie przykładu z treści zawartych na naszym blogu w praktyce zawsze powinno być konsultowane z profesjonalistą o odpowiednich kwalifikacjach. Redakcja i wydawcy naszego bloga nie ponoszą odpowiedzialności ze stosowania porad umieszczanych na stronie.

Rośliny odstraszające komary i muchy stanowią fascynujący obszar badawczy w dziedzinie botaniki oraz hortikultury. Te naturalne repelenty stają się coraz bardziej popularne w kontekście ochrony przed insektami, zwłaszcza podczas letnich pikników, wakacyjnych wyjazdów i ogólnie w życiu codziennym. Oto bliższy przegląd roślin, które wykazują właściwości odstraszające komary i muchy oraz jak można je wykorzystać w celu osiągnięcia ochrony przed tymi dokuczliwymi insektami.

Pelargonia cytrynowa (Pelargonium citronellum)

Pelargonia cytrynowa, znana również jako geranium cytrynowe, to roślina, która emanuje przyjemnym cytrynowym aromatem, co jest niezwykle skuteczne w odstraszaniu komarów i much. Jest to roślina z rodziny pelargonii, które zawierają olejek cytrynowy w swoich liściach. Olejek ten zawiera związek chemiczny o nazwie cytrynian geraniolu, który jest znany z repelentów owadów.

Lawenda (Lavandula angustifolia)

Lawenda to kolejna roślina, która jest nie tylko piękna, ale także odstrasza komary i muchy swoim intensywnym zapachem. Olejki eteryczne pozyskiwane z lawendy zawierają substancje odstraszające insekty, w tym linalol i kamforę. Posadzenie lawendy w ogrodzie lub trzymanie suszonych bukietów lawendy wewnątrz pomieszczeń może znacznie pomóc w ochronie przed uciążliwymi owadami.

Mięta pieprzowa (Mentha x piperita)

Mięta pieprzowa, znana ze swojego intensywnego, orzeźwiającego zapachu, jest również znakomitym odstraszaczem komarów i much. Roślina ta zawiera mentol, który odstrasza insekty i daje uczucie ochłodzenia, co sprawia, że jest przyjemna zarówno w upalne dni, jak i w celu ochrony przed uciążliwymi owadami.

Bazylika (Ocimum basilicum)

Bazylika, popularna roślina kuchenna, może być również skutecznym środkiem odstraszającym komary i muchy. Jej aromatyczny olejek eteryczny zawiera składniki, takie jak estragol i linalol, które oddziałują na zmysły owadów i sprawiają, że unikają one obszarów, w których rośnie bazylika.

Rozmaryn (Rosmarinus officinalis)

Rozmaryn to inna roślina zastosowana w kuchni, która ma potencjał w odstraszaniu insektów. Roślina ta zawiera olejek eteryczny z rozmarynu, który zawiera karnozol i kamforę, substancje, które pomagają w odpędzeniu komarów i much.

Rośliny odstraszające komary i muchy stanowią naturalny i przyjemny sposób na ochronę przed uciążliwymi insektami. Ich aromatyczne olejki eteryczne i związki chemiczne wydzielane przez liście i kwiaty odstraszają owady, jednocześnie dodając piękno i świeżość do otoczenia. Zasadzenie tych roślin w ogrodzie, na tarasie lub trzymanie ich w doniczkach wewnątrz domu może stanowić skuteczną strategię ochrony przed komarami i muchami w sposób przyjazny dla środowiska.

Jakie rośliny odstraszają komary i muchy?

Rośliny, które odstraszają komary i muchy: Naturalne rozwiązanie na twoje problemy z owadami

W walce z uciążliwymi komarami i muchami istnieje wiele środków chemicznych dostępnych na rynku, ale co w przypadku, gdy szukasz bardziej naturalnych i ekologicznych rozwiązań? Rośliny, zwłaszcza te o właściwościach odstraszających owady, mogą stanowić skuteczną alternatywę. W poniższym artykule przyjrzymy się różnym roślinom, które potrafią odeprzeć inwazję komarów i much.

Lawenda: Elegancki sposób na odstraszanie owadów

Lawenda, znana z pięknych, fioletowych kwiatuszków, jest jedną z roślin, która ma zdolność odstraszać komary i muchy. Co sprawia, że lawenda jest tak skuteczna? To zasługa jej silnego zapachu. Komary i muchy nie są fanami intensywnych aromatów, dlatego lawenda, zyskująca na popularności jako roślina odstraszająca owady, stanowi doskonałe rozwiązanie. Możesz posadzić lawendę w ogrodzie lub na balkonie, a jej aromatyczne esencje wypełnią powietrze, tworząc naturalną barierę dla owadów.

Bazylia: Smakowita obrona przeciwko komarom

Bazylia to nie tylko ulubiony dodatek do wielu potraw, ale także roślina, która odstrasza komary. To zioło wydziela charakterystyczny zapach, który sprawia, że owady unikają obszarów, na których rośnie. Dodatkowo, bazylia jest stosunkowo łatwa w uprawie i może być hodowana zarówno w ogrodzie, jak i w doniczce na parapecie. To smaczna i efektywna forma obrony przed inwazją komarów.

Rozmaryn: Roślina o mocnych właściwościach odstraszających

Rozmaryn to kolejne zioło, które odstrasza komary i muchy. Jego intensywny, iglasty zapach sprawia, że owady nie czują się komfortowo w jego otoczeniu. Roślina ta rośnie bujnie i ma zdolność przetrwania w różnych warunkach klimatycznych, co czyni ją atrakcyjnym wyborem dla ogrodników. Poza swoimi właściwościami odstraszającymi owady, rozmaryn jest ceniony również ze względu na swoje zastosowania kulinarno-lecznicze.

Mydlnica pospolita: Niespodziewany sprzymierzeniec w walce z owadami

Mydlnica pospolita, znana również jako pelargonia, jest rośliną, która może pomóc w ochronie przed komarami. Jej liście wydzielają intensywny zapach, który stanowi barierę dla owadów. Roślina ta jest łatwa w uprawie i dostępna w wielu odmianach, co pozwala dopasować ją do estetyki Twojego ogrodu lub balkonu.

Mimoza: Roślina o niezwykłych właściwościach odstraszających

Mimoza, znana z szybkiej reakcji na dotyk, ma również potencjał w odstraszaniu komarów i much. Jej delikatne liście wydzielają subtelny, ale nieprzyjemny zapach dla owadów. Mimoza może rosnąć w doniczkach lub w ogrodzie, dodając nie tylko walorów estetycznych, ale także chroniąc przed inwazją niechcianych gości.

Wnioski są jasne: rośliny odstraszające komary i muchy to ekologiczne i atrakcyjne rozwiązanie w walce z uciążliwymi owadami. Dodatkowo, wprowadzając te rośliny do swojego otoczenia, możesz cieszyć się pięknem przyrody i aromatycznymi doznaniami, jednocześnie zapewniając sobie spokój na zewnątrz. Dlatego warto rozważyć, jakie rośliny odstraszające owady będą najlepiej dostosowane do Twojego ogrodu czy balkonu, tworząc naturalną obronę przed komarami i muchami.

roślina na muchy i komary

Rośliny doniczkowe, które skutecznie eliminują insekty – lista

Rośliny doniczkowe są nie tylko estetycznym dodatkiem do wnętrz, ale także mogą spełniać funkcję naturalnych eliminatorów insektów. Dzięki różnym mechanizmom obronnym i wydzielanym substancjom, niektóre rośliny są w stanie odstraszać i eliminować uciążliwe owady, takie jak komary i muchy. Oto lista roślin doniczkowych, które skutecznie spełniają tę rolę.

  1. Pelargonium citrosum – Ten gatunek pelargonii jest znany jako „geranium cytronella” i charakteryzuje się intensywnym cytrynowym zapachem. Olejki eteryczne wydzielane przez liście tej rośliny odstraszają komary. Może to być doskonały dodatek do Twojego ogrodu lub wnętrza.
  2. Bazylia – Roślina ta nie tylko nadaje się do kuchni jako przyprawa, ale także odstrasza komary i muchy swoim intensywnym zapachem. Warto umieścić ją na parapecie, aby cieszyć się korzyściami zarówno smakowymi, jak i ochroną przed insektami.
  3. Chryzantema – Roślina ta jest znana ze swoich właściwości odstraszających owady, zwłaszcza muchy i komary. Zawiera substancję o nazwie piretrum, która jest składnikiem wielu preparatów przeciw owadom.
  4. Rozmaryn – Popularna przyprawa w kuchni, rozmaryn posiada intensywny aromat, który odstrasza owady. Można go uprawiać w doniczce na balkonie lub parapecie.
  5. Myrta cytrynowa – Ta mała roślina z delikatnymi, cytrynowo-pachnącymi liśćmi jest doskonała do eliminowania komarów i much. Jej olejki eteryczne zawierają składniki odstraszające owady.
  6. Lawenda – Nie tylko pięknie pachnie, ale także odstrasza komary. Lawenda to roślina doniczkowa, która może być umieszczona wewnątrz lub na zewnątrz domu, aby skutecznie chronić przed insektami.
  7. Melisa – Melisa ma przyjemny, cytrynowy zapach i jest znana z właściwości odstraszających komary. Jest to roślina łatwa do uprawy w doniczce i przydatna zarówno w kuchni, jak i w walce z owadami.
  8. Bazylika cytrynowa – Podobnie jak tradycyjna bazylia, bazylika cytrynowa posiada zapach, który odstrasza insekty. Jest to doskonała roślina doniczkowa do uprawy wewnątrz pomieszczeń.
  9. Gerbera – Kwiaty gerbery nie tylko pięknie ozdabiają przestrzeń, ale także mogą pomóc w eliminacji insektów. Ich intensywny zapach odstrasza komary i muchy.
  10. Tulipanowiec – Roślina ta jest znana z zawierania alkaloidów, które odstraszają nie tylko komary, ale także wiele innych owadów. Może być atrakcyjnym dodatkiem do ogrodu lub wnętrza.

Pamiętaj, że rośliny doniczkowe mogą pomóc w eliminacji insektów, ale nie zawsze stanowią jedyną metodę ochrony przed owadami. Kombinacja różnych strategii, takich jak stosowanie środków odstraszających, może być bardziej skuteczna. Niemniej jednak, te rośliny nie tylko spełniają praktyczną rolę w eliminacji insektów, ale także dodają uroku i świeżości wnętrzom i ogrodom.

roślina na komary i muchy

Czy istnieją naturalne sposoby na pozbycie się komarów i much?

Z pewnością istnieją, a jednym z interesujących aspektów jest wykorzystanie roślin, które posiadają zdolność odstraszania tych irytujących owadów. W niniejszym tekście omówimy różne naturalne strategie, koncentrując się na roślinach odstraszających komary i muchy.

Rośliny odstraszające komary i muchy od dawna cieszą się popularnością w zwalczaniu tych insektów. Jednym z przykładów jest lawenda, znana ze swojego pięknego wyglądu i przyjemnego zapachu. To właśnie zapach lawendy działa jako repelent na komary i muchy. Roślina ta emituje olejki eteryczne, takie jak linalol i kamfora, które odstraszają owady.

Innym naturalnym rozwiązaniem jest bazylia. Bazylia to roślina, która nie tylko stanowi doskonałą przyprawę do potraw, ale także skutecznie odstrasza komary. Jej liście zawierają olejki eteryczne, takie jak estragol, eugenol i linalol, które działają odpychająco na te insekty.

Rozmaryn, znany ze swojego intensywnego zapachu, to kolejna roślina, która może stanowić naturalne rozwiązanie w walce z komarami i muchami. Olejki eteryczne zawarte w rozmarynie, takie jak kamfora i borneol, skutecznie odstraszają te owady.

Jeśli poszukujemy rośliny o silniejszym działaniu odstraszającym, warto zainteresować się pelargoniami. Rośliny te zawierają olejek cytrynowy, który jest skutecznym środkiem przeciw komarom. Ich intensywny zapach sprawia, że są one często wykorzystywane na tarasach i w ogrodach, aby stworzyć naturalną barierę przed tymi insektami.

Oprócz wymienionych roślin, warto wspomnieć o mięcie, tymianku i chryzantemach, które również mają zdolność odstraszania komarów i much. Te naturalne rozwiązania nie tylko pomagają w ograniczeniu populacji tych owadów, ale także dodają uroku naszym ogrodom i balkonom.

Warto podkreślić, że wykorzystanie roślin odstraszających komary i muchy jest nie tylko skutecznym, ale także ekologicznym podejściem do problemu. Nie trzeba się obawiać stosowania chemii czy szkodliwych substancji, co jest istotne zarówno dla zdrowia ludzi, jak i środowiska naturalnego.

Istnieją naturalne sposoby na pozbycie się komarów i much, a rośliny odstraszające te owady stanowią ciekawą i ekologiczną opcję. Wybór konkretnej rośliny może zależeć od osobistych preferencji zapachowych i klimatu, ale warto eksperymentować, aby znaleźć najlepsze rozwiązanie dostosowane do własnych potrzeb. Ostatecznie, te naturalne strategie mogą pomóc nam cieszyć się spokojnymi letnimi wieczorami bez niechcianych gości w postaci komarów i much.

roślina odstraszająca komary i muchy

Rośliny do ogrodu, które pomogą uniknąć ukąszeń owadów

W poszukiwaniu naturalnych i ekologicznych metod ochrony przed uciążliwymi ukąszeniami owadów, wiele osób zwraca uwagę na rośliny, które mogą odstraszać komary, muchy i inne niechciane insekty. Te rośliny odgrywają kluczową rolę nie tylko w estetyce ogrodu, ale również w zapewnieniu komfortu podczas spędzania czasu na świeżym powietrzu. W niniejszym artykule przyjrzymy się różnym gatunkom roślin, które mogą pomóc uniknąć uciążliwych ukąszeń owadów.

Lawenda (Lavandula)

Lawenda jest jednym z najbardziej znanych i cenionych gatunków roślin, które odstraszają owady. Jej intensywny zapach, wynikający głównie z obecności olejków eterycznych, skutecznie odrzuca komary i muchy. Roślina ta charakteryzuje się pięknymi, fioletowymi kwiatuszkami, co sprawia, że stanowi także doskonały element dekoracyjny ogrodu. Lawendę można uprawiać w donicach lub ogrodowych rabatach, a jej olejki eteryczne można wykorzystać do przygotowania naturalnych środków odstraszających owady.

Bazylia (Ocimum basilicum)

Bazylia to kolejna roślina, która znana jest ze swojego intensywnego aromatu i właściwości odstraszających owady. Jej silny zapach działa na zasadzie odpychania komarów i much, co czyni ją cennym dodatkiem do ogrodu. Bazylia może być uprawiana zarówno w doniczkach, jak i w gruncie, a jej liście mogą być wykorzystane do przyrządzenia aromatycznych potraw kuchni włoskiej.

Melisa (Melissa officinalis)

Melisa, znana również jako cytrusowiec, to roślina o wyjątkowo przyjemnym, cytrusowym zapachu. Ten zapach jest wynikiem obecności olejków eterycznych w liściach melisy, które odstraszają komary i muchy. Melisa to roślina zielna, która doskonale sprawdza się zarówno w ogrodach, jak i na balkonach. Jej liście można wykorzystać do przygotowania herbaty o uspokajającym działaniu.

Werbena cytrynowa (Aloysia citrodora)

Werbena cytrynowa to roślina o intensywnym, cytrusowym zapachu, który stanowi naturalny środek odstraszający owady. Jej liście wykazują działanie odstraszające komary i muchy, co czyni ją idealnym wyborem do ogrodu. Roślina ta jest trwała i łatwa w uprawie, a jej liście można wykorzystać do przygotowania orzeźwiającej herbaty.

Rozmaryn (Rosmarinus officinalis)

Rozmaryn to roślina zielna, która nie tylko dodaje aromatu potrawom, ale także odstrasza owady. Jego intensywny, sosnowy zapach jest efektywnym środkiem odstraszającym komary. Rozmaryn można uprawiać w doniczkach lub w ogrodzie, tworząc jednocześnie estetyczne i funkcjonalne miejsce.

Warto zaznaczyć, że rośliny odstraszające owady nie tylko przyczyniają się do stworzenia przyjemnego i komfortowego otoczenia w ogrodzie, ale także stanowią ekologiczny sposób na ochronę przed ukąszeniami owadów, eliminując potrzebę stosowania chemikaliów. Dodatkowo, rośliny te nie tylko odstraszają owady, ale często także przyciągają pożyteczne dla ogrodu owady, takie jak pszczoły czy motyle, co może przyczynić się do zwiększenia plonów roślin uprawnych.

Rośliny odstraszające owady to nie tylko praktyczne rozwiązanie w walce z uciążliwymi insektami, ale także piękne i przydatne elementy ogrodu. Wybierając odpowiednie gatunki roślin, możemy cieszyć się spędzaniem czasu na świeżym powietrzu bez konieczności obaw o ukąszenia owadów.

kwiat odstraszający muchy

Jak pielęgnować rośliny odstraszające komary i muchy?

Pielęgnowanie roślin odstraszających komary i muchy to istotny element dbania o naszą przestrzeń życiową, zwłaszcza w okresie letnim, gdy te uciążliwe owady mogą znacząco zakłócać nasze codzienne życie. Rośliny odstraszające komary i muchy są nie tylko skutecznym środkiem ochrony przed ukąszeniami i uciążliwym brzęczeniem owadów, ale także stanowią estetyczny element naszych ogrodów i wnętrz. W tym artykule omówimy, jak pielęgnować te rośliny, aby zapewnić im optymalne warunki wzrostu i skuteczność w odstraszaniu niechcianych gości.

1. Wybór odpowiednich gatunków roślin

Pierwszym krokiem w pielęgnowaniu roślin odstraszających komary i muchy jest wybór odpowiednich gatunków. Nie wszystkie rośliny mają takie właściwości odstraszające owady. Należy postawić na gatunki takie jak lawenda, mięta, bazylia, czy pelargonia cytrynowa, które znane są ze swoich zdolności odstraszających.

2. Odpowiednie warunki wzrostu

Aby rośliny te były skuteczne w odstraszaniu komarów i much, konieczne jest zapewnienie im odpowiednich warunków wzrostu. Warto wiedzieć, że większość z nich preferuje słoneczne stanowiska, więc umieszczenie ich na parapecie o wystawie na południe lub w ogrodzie na słonecznym skrawku ziemi będzie kluczowe.

3. Podlewanie

Prawidłowe podlewanie jest kluczowe dla rozwoju tych roślin. Niektóre z nich, takie jak mięta, lubią wilgotne podłoże, podczas gdy inne, jak lawenda, potrzebują mniej wody. Dlatego ważne jest, aby dostosować częstotliwość podlewania do potrzeb konkretnej rośliny. Pamiętajmy jednak, że nadmiar wody może prowadzić do gnicia korzeni, więc warto unikać zbyt obfitych podlewów.

4. Nawożenie

Regularne nawożenie roślin odstraszających komary i muchy jest istotne, aby zapewnić im dostęp do niezbędnych składników odżywczych. Można stosować uniwersalne nawozy mineralne lub te przeznaczone specjalnie dla ziół. Zaleca się nawożenie co 4-6 tygodni, zwłaszcza w okresie wzrostu roślin.

5. Przycinanie i formowanie

Przycinanie roślin to ważna część pielęgnacji. Usuwanie przekwitłych kwiatostanów i nadmiernych pędów pozwala zachować zdrowy i kompaktowy wygląd rośliny. W przypadku niektórych gatunków, takich jak mięta, regularne przycinanie pomaga również wzmocnić intensywność aromatu, co jest dodatkowym atutem w odstraszaniu owadów.

6. Ochrona przed szkodnikami

Rośliny odstraszające komary i muchy mogą również być podatne na ataki szkodników, dlatego warto regularnie sprawdzać je pod kątem objawów infekcji i stosować odpowiednie środki ochrony roślin. Przy użyciu naturalnych preparatów można skutecznie unikać użycia chemii.

7. Rośliny doniczkowe a ogród

Warto także zaznaczyć, że niektóre gatunki roślin odstraszających owady mogą być uprawiane zarówno w ogrodzie, jak i w doniczkach. Dzięki temu możemy cieszyć się ich właściwościami zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz domu, co daje nam możliwość tworzenia przyjaznej dla nas przestrzeni wolnej od komarów i much.

Pielęgnowanie roślin odstraszających komary i muchy to zadanie, które wymaga uwagi i troski, ale przynosi wielorakie korzyści. Odpowiedni wybór gatunków, zapewnienie odpowiednich warunków wzrostu, regularne podlewanie, nawożenie, przycinanie i ochrona przed szkodnikami to kluczowe elementy tego procesu. Dzięki tym zabiegom możemy cieszyć się efektywną ochroną przed uciążliwymi owadami, jednocześnie dodając piękno i aromat naszej przestrzeni życiowej.

kwiat na muchy i komary

Rośliny na taras, które zabezpieczą cię przed uciążliwymi insektami

Ogrody i tarasy są idealnymi miejscami do relaksu i spędzania czasu na świeżym powietrzu. Niestety, uciążliwi insekty często stanowią uciążliwy problem, który może zakłócić naszą przyjemność. Jednak istnieje naturalny i estetyczny sposób, aby zabezpieczyć się przed komarami, muchami i innymi uciążliwymi insektami, a mianowicie poprzez uprawę odpowiednich roślin. Te rośliny nie tylko dodadzą uroku twojemu tarasowi, ale także odstraszają niechciane owady, co czyni je doskonałymi partnerami dla miłośników natury.

1. Lawenda (Lavandula angustifolia):

Lawenda jest piękną rośliną, która nie tylko wspaniale pachnie, ale także odstrasza komary i muchy swoim intensywnym zapachem. Jej fioletowe kwiaty przyciągają pszczoły i motyle, co czyni ją także przyjazną dla ekosystemu. Możesz posadzić lawendę w donicach lub skrzynkach na tarasie i cieszyć się spokojnymi wieczorami bez insektów.

2. Bazylia cytrynowa (Ocimum basilicum var. citriodorum):

Bazylia cytrynowa to aromatyczna roślina z intensywnym cytrynowym zapachem. Jej liście są nie tylko doskonałym dodatkiem do potraw kuchni włoskiej, ale także skutecznie odstraszają komary. Uprawiając ją w doniczkach na tarasie, nie tylko uchronisz się przed uciążliwymi owadami, ale również będziesz mieć świeże zioła na wyciągnięcie ręki.

3. Rozmaryn (Rosmarinus officinalis):

Rozmaryn to kolejna aromatyczna roślina, która jest znana ze swojego intensywnego zapachu. Jego igiełkowate liście są nie tylko przydatne w kuchni, ale także odstraszają owady. Rozmaryn doskonale sprawdza się w pojemnikach na tarasie, gdzie można go podciąć w formę różnych kształtów, nadając swojej przestrzeni elegancki wygląd.

4. Chryzantema (Chrysanthemum cinerariifolium):

Chryzantema zawiera naturalny insektycyd – pyretroid, który jest skutecznym środkiem odstraszającym owady. Jest to roślina o pięknych, kolorowych kwiatach, która może być umieszczona na tarasie w doniczkach lub skrzynkach. Jednak należy zachować ostrożność, ponieważ niektóre odmiany chryzantemy mogą być trujące dla zwierząt domowych.

5. Czosnek (Allium sativum):

Czosnek to roślina o wielu zdrowotnych zaletach, a także doskonałym działaniu odstraszającym na insekty. Możesz uprawiać go w doniczkach na swoim tarasie lub w ogródku. Jego silny zapach odstrasza komary, muchy i inne uciążliwe owady.

6. Aksamitka (Tagetes spp. ):

Aksamitka, znana również jako nagietek, to roślina o intensywnym pomarańczowym kolorze, która nie tylko dodaje koloru twojemu tarasowi, ale także odstrasza insekty. Zawiera substancje odstraszające komary i muchy. Możesz ją uprawiać w doniczkach lub skrzynkach na tarasie, aby cieszyć się spokojnymi wieczorami na świeżym powietrzu.

Rośliny na tarasie nie tylko pięknie ozdobią twoją przestrzeń, ale także pomogą ci w zabezpieczeniu się przed uciążliwymi insektami. Wybierając odpowiednie gatunki roślin, możesz cieszyć się komfortem na zewnątrz, bez konieczności korzystania z chemii czy innych środków odstraszających insekty. To ekologiczny i estetyczny sposób na stworzenie oazy spokoju na swoim tarasie.

One thought on “Roślina odstraszająca komary i muchy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

pięć × jeden =